ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ, ಅದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವರ ವಧುವಿನ ಕೊರಳಿಗೆ ತಾಳಿ ಅಥವಾ ಮಾಂಗಲ್ಯಸೂತ್ರ ಕಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಳಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಶಾಶ್ವತ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದೆ ಏನು ಅರ್ಥ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನೇಕರು ತಿಳಿದಿರಲಾರರು. ಹಿಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಮೊದಲ ಗಂಟು – ‘ಧರ್ಮೇಚ’

ಮೊದಲ ಗಂಟು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಧರ್ಮೇಚ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಗಂಟು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೇ ಗಂಟು – ‘ಅರ್ಥೇಚ’

ಎರಡನೇ ಗಂಟು ‘ಅರ್ಥೇಚ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ದಂಪತಿಗಳು ಜೀವನದ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಕುಟುಂಬದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಗಂಟು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊರುವ ಸಂದೇಶವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.

ಮೂರನೇ ಗಂಟು – ‘ಕಾಮೇಚ’

ಮೂರನೇ ಗಂಟು ‘ಕಾಮೇಚ’ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ದಂಪತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕೇತವೇ ಈ ಮೂರನೇ ಗಂಟು.

ಮೂರು ಗಂಟುಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಎಂಬ ಜೀವನದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ:

• ಕಾಯಾ (ದೇಹ)
• ವಾಚಾ (ಮಾತು)
• ಮನಸಾ (ಮನಸ್ಸು)

ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಾದ Brahma, Vishnu ಮತ್ತು Shiva ಅವರ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾಂಧವ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ

ತಾಳಿಯ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಕೇವಲ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದು:

• ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಸಮತೋಲನ
• ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಶರೀರಗಳ ಏಕತೆ
• ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆ

ಇವುಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶ

ಭಾರತೀಯ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲ, ಜೀವನವನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಆಗಿವೆ. ತಾಳಿಯ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.