ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಜನರು ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಈ ಬಾರಿಯ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೇ 26ರಂದೇ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಮುಂಗಾರು ಆಗಮಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಬದಲಾಗಿರುವ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಪ್ರವೇಶ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ 14 ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಠ 60 ಶೇಕಡಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 2.5 ಮಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸಬೇಕು. ಈ ಮಾನದಂಡಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾದ ಬಳಿಕವೇ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು IMD ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೇರಳದಿಂದಲೇ ಮುಂಗಾರು ಪ್ರವೇಶವಾಗುವುದೇಕೆ?
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ವಾಯು ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲಿರುವ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಗಾಳಿಗಳು ಭಾರತದತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗಾಳಿಗಳು ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೀಸುವುದರಿಂದ ಮೊದಲು ಕೇರಳ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮುಂಗಾರು ಕೇರಳದಿಂದಲೇ ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮಹತ್ವ
ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಗಾಳಿಗಳೇ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮುಂಗಾರು ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ?
ಕೇರಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಮುಂಗಾರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಶಾಖೆ ಈ ಶಾಖೆ ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಗಾಳಿಗಳು ಭಾರೀ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಶಾಖೆ ಈ ಶಾಖೆ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದತ್ತ ಚಲಿಸಿ, ಮೇಘಾಲಯ, ಅಸ್ಸಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮಳೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಮಳೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮದ ಆತಂಕ
ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಾರಿ ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಎಲ್ ನಿನೊ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಹಾಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಸುಮಾರು 70 ಶೇಕಡಾ ಭಾಗ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮುಂಗಾರು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂಗಾರನ್ನು ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.