ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೆಕ್‌ ಬರೆಯುವಾಗ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲೂ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಯಾಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಏನು? ಎಲ್ಲ ಚೆಕ್‌ಗಳಿಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ.

ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಎಂದರೇನು?

ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಹಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಂಡೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ (Endorsement) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆಕ್‌ ಅನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪಾವತಿಗಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಕೇಳಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಹಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ಅಂದರೆ, ಮುಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೆಕ್‌ ನೀಡಿದ ಖಾತೆದಾರನ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಚೆಕ್‌ ಜಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾಕೆ ಸಹಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ?

ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನೀಡಿದ ಚೆಕ್‌ ಅನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಚೆಕ್‌ ಯಾರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಚೆಕ್‌ಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಚೆಕ್‌ನ ವಿಧ, ಪಾವತಿ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಧರಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

‘A/C Payee’ ಚೆಕ್‌ ಆಗಿದ್ದರೆ?

ಚೆಕ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ “A/C Payee” ಅಥವಾ ಕ್ರಾಸ್‌ ಮಾಡಿರುವ ಗುರುತು ಇದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಚೆಕ್‌ನ ಹಣವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಚೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಗದಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೂಚನೆ ಪಾಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

‘Bearer’ ಚೆಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ವಿಶೇಷ?

Bearer cheque ಎಂದರೆ ಚೆಕ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬಹುದಾದ ಚೆಕ್‌. ಇಂತಹ ಚೆಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಚೆಕ್‌ ಅನ್ನು ಯಾರು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.

ಹಾಗಾದರೆ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚೆಕ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೆಕ್‌ ನೀಡುವ ಖಾತೆದಾರನ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಡೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌, ಸ್ವೀಕೃತಿ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು.

ಚೆಕ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಹಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ನ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಚೆಕ್‌ ಜಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ, “ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಬೇಕಾ?” ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಚೆಕ್‌ ಅಥವಾ ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಡಿ.