ಎಲ್ ನಿನೊ ಆತಂಕ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಟ್ಟಲಿದೆಯಾ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಹ?

ನವದೆಹಲಿ: ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಎಲ್ ನಿನೊ (El Niño) ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭಾರತವೂ ಇದರಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ನೀಡಿರುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾರಿ ಎಲ್ ನಿನೊದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ದೇಶದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಸುರಿಯುವ ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖರೀಫ್ ಬೆಳೆಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಮಳೆ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದರೆ ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ?

ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೋಚರಿಸಬಹುದು.

ಈಗಲೇ ಬರ ಘೋಷಣೆಯೇ?

ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಬರ ಘೋಷಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ. ಬರ ಘೋಷಿಸುವ ಮೊದಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ, ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ರೈತರಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೊ ಎಂದರೇನು?

ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಎಲ್ ನಿನೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಷ್ಣತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವು, ಮೋಡಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದರಿಂದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘ ವಿರಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

WMO ಮತ್ತು NOAA ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಅಮೆರಿಕದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲ ಆಡಳಿತದ (NOAA) ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ ನಿನೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 0.7 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಜೂನ್ 2ರಂದು ನೀಡಿದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರ ನಡುವೆ ಎಲ್ ನಿನೊ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 80 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 90 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.