ಮೀನು ತಿಂದ ಬಳಿಕ ಉಳಿಯುವ ಮುಳ್ಳು, ಮೂಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಸವೆಂದು ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೀಗ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮೂಡಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (College of Fisheries) ನಡೆಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮೀನಿನ ಮೂಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಅಪಟೈಟ್ (Hydroxyapatite) ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ biomaterial ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಅಪಟೈಟ್‌ ಎಂಬುದು calcium-phosphate ಆಧಾರಿತ ಖನಿಜವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವನ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ biomedical ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಫರಸ್

ಮೀನಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿಯುವ ಮೂಳೆ, ಮುಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ College of Fisheriesನ Department of Fish Processing Technology ಕೂಡ fish-bone hydroxyapatite ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಮೀನಿನ ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ Hydroxyapatite ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಮೀನಿನ ಮೂಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ hydroxyapatite ಪಡೆಯಬಹುದು.

ICAR ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಮಂಗಳೂರಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ thermal calcination ವಿಧಾನ ಬಳಸಿ fish-bone hydroxyapatite ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ SEM, EDX, XRD, FT-IR ಮತ್ತು TGA ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ರಚನೆ, ಶುದ್ಧತೆ, crystallinity ಹಾಗೂ ಇತರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಶೋಧನಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ hydroxyapatite ದೊರೆತಿದ್ದು, biomedical ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ದಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮಹತ್ವ?

Hydroxyapatite calcium phosphate ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಖನಿಜ. ಮಾನವನ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ bone tissue engineering, dental biomaterials ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು biomedical ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ hydroxyapatite ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೀನಿನ ಮೂಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ nano-hydroxyapatite ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿವಿಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅದರ biocompatibility ಮತ್ತು bone-related applications ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ hydroxyapatite ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ ಸಂಬಂಧಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ biomedical applicationsಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.

ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಯಮದವರೆಗೆ

ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಬಹುದು.

ICAR ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ fish-bone hydroxyapatite ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು technology transfer, upscaling ಮತ್ತು commercialisationಗೆ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರಾವಳಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ

ಮಂಗಳೂರು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಂಗಳೂರಿನ College of Fisheries, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, fish processing technology ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಮೀನಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳನ್ನು biomaterial ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ circular economyಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಬಹುದು. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಉಪಯುಕ್ತ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಊಟದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಗಿಸಿದರೂ, ಅದರ ಉಳಿದ ಮುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.