ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾದ ತಕ್ಷಣ ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ನಾಮಕರಣ, ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರ ಆರಂಭ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಜುಲೈ 15ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳೂ ಅಡಗಿವೆ.

ಆಷಾಢವನ್ನು ‘ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಏಕೆ?

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ‘ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಶುಭ ಮಾಸ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಜೀವನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಳೆಯ ಕಾಲವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ

ಆಷಾಢ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಆಗದಂತೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬ್ಯುಸಿ ಸಮಯ

ಆಷಾಢವು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿಂಗಳು. ಬಿತ್ತನೆ, ಗದ್ದೆ ಸಿದ್ಧತೆ, ನಾಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರೂ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನವದಂಪತಿ ದೂರವಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ

ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದೂರವಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ: ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆದರೆ ಮಗು ಬೇಸಿಗೆಯ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಿಶುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
• ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ: ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಕುಟುಂಬದ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಷಾಢ ಅಶುಭವಲ್ಲ

ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ಅಶುಭ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚಕ್ರ, ಕೃಷಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿ.

ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅನುಸರಿಸದಿರುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.